Nieuwe retinolregels in de EU — wat er verandert voor wie retinol gebruikt

De nieuwe retinolregels in de EU zijn van de regulatory-afdelingen naar de etiketten verhuisd. Sinds 1 november 2025 gelden in de Europese Unie maximumconcentraties voor vitamine A in cosmetische producten, en op 1 mei 2027 moet alles verdwenen zijn wat onder de oude regels op de markt kwam. Voor wie in het schap staat, veranderen twee dingen: een getal in de formule en een extra zin op de verpakking.

De basis is Verordening (EU) 2024/996 van de Commissie van 3 april 2024, die vitamine A heeft toegevoegd aan bijlage III van de cosmeticaverordening 1223/2009 — de lijst van stoffen die zijn toegestaan, maar onder voorwaarden. Daarvóór kende retinol in cosmetica in het EU-recht helemaal geen bovengrens.

Wat de verordening precies veranderde

De vermelding gaat over drie INCI-namen: Retinol, Retinyl Acetate en Retinyl Palmitate, samen aangeduid als vitamine A. De concentraties worden geteld in retinolequivalent (RE): esters worden omgerekend naar de hoeveelheid retinol die ze vertegenwoordigen, dus 0,3% retinylpalmitaat is aanzienlijk minder dan 0,3% RE. Het maximum hangt af van de productcategorie, want die bepaalt hoeveel huidoppervlak het product bereikt.

Productcategorie	Maximale concentratie	Voorbeelden
Bodylotion	0,05% RE	Lotions en melk voor grote huidoppervlakken
Overige leave-on- en afspoelbare producten	0,3% RE	Gezichtscrèmes en serums, handcrèmes, reiniging
Elk product met vitamine A	verplichte vermelding	Waarschuwing op de verpakking, ongeacht de concentratie

De tekst die de verordening voorschrijft luidt: „Contains Vitamin A. Consider your daily intake before use.” Oftewel: de melding dat het product vitamine A bevat, plus de herinnering om je dagelijkse inname mee te wegen. Op Nederlandstalige verpakkingen staat die vertaald, meestal bij de overige waarschuwingen onder de ingrediëntenlijst.

Twee data die je uit elkaar moet houden

De verordening onderscheidt twee momenten, en het door elkaar halen daarvan zit achter vrijwel alle koppen over „verboden retinol”.

Datum	Wat er verandert	Voor wie
1 november 2025	Niet-conforme producten mogen niet meer in de handel worden gebracht	Fabrikanten en importeurs — nieuwe batches
1 mei 2027	Niet-conforme producten mogen niet meer op de Uniemarkt worden aangeboden	Handel en distributie — voorraad in het schap en magazijn

Daartussen zit een uitverkoopvenster: een crème die je vandaag koopt en die vóór november 2025 is gemaakt, mag nog een tijd in de winkel staan. Pas na 1 mei 2027 moet elk cosmeticaproduct met vitamine A dat in de Unie te koop is binnen de grenzen vallen. Dat is nog geen half jaar weg, en daarom wisselen de schappen nu sneller dan in de twee jaren daarvoor.

Waar die getallen vandaan komen

De aanleiding is niet dat retinol in een crème gevaarlijk bleek. Het gaat om de optelsom. Vitamine A krijgen we binnen via voeding — lever, eieren, zuivel, carotenen uit groente — en via supplementen, en de huid neemt een deel op uit cosmetica. Het wetenschappelijk comité dat de Commissie adviseert concludeerde dat bij mensen met een hoge inname de totale dosis in de buurt kan komen van waarden die je beter niet passeert. Het cosmeticamaximum is dus een rekensom over de totale blootstelling, geen reactie op meldingen van irritatie.

Dat verklaart ook de verdeling. Bodylotion bedekt een veelvoud van het oppervlak van een gezichtscrème en zou bij dezelfde concentratie veel meer stof meebrengen. Vandaar 0,3% voor het gezicht en 0,05% voor het lichaam.

Nieuwe retinolregels in de EU: wat merk je ervan in de winkel

Ten eerste: 0,3% is nog altijd veel. Het is de bovenkant van wat thuisverzorging als een sterke concentratie beschouwt, en de meeste retinolcrèmes op de markt kwamen daar nooit in de buurt. Koop je een gezichtsproduct met 0,3% retinol, dan koop je het maximum dat de Unie toestaat — geen door regelgeving afgezwakte versie.

Ten tweede: de vermelding noemt drie specifieke stoffen. Retinal (retinaldehyde), retinylretinoaat en plantaardige verwanten vallen er niet onder; verschillende merken hebben hun formules die kant op bijgesteld. De INCI-naam op de achterkant maakt meteen duidelijk wat je in handen hebt.

Ten derde: retinoïden op recept — tretinoïne, adapaleen, isotretinoïne — zijn geneesmiddelen en geen cosmetica, met een geheel eigen wetgeving waar de cosmeticaverordening niet aan raakt. Buiten de Unie verschilt het beeld: het Verenigd Koninkrijk regelt cosmetica sinds de brexit zelf en heeft dit maximum niet overgenomen, dus producten van Britse sites kunnen andere sterktes hebben.

Retinol gebruiken onder de nieuwe regels

Aan de werkwijze verandert niets. Je begint rustig — twee keer per week, ’s avonds, op een droge huid — en voert de frequentie pas op als de huid niet meer reageert met een trekkerig gevoel of schilfering. ’s Ochtends hoort zonbescherming erbij, want een huid die went aan een retinoïde reageert gevoeliger op licht. Retinol gebruik je niet tijdens zwangerschap of borstvoeding; bij medicijngebruik of huidaandoeningen beslist de dermatoloog.

Nocticode R5 is in het GENÉVRY ritueel de avondstap: een nachtcrème met liposomale retinol 0,3%, precies het niveau dat de verordening voor gezichtsproducten toelaat. Liposomaal betekent dat het actieve bestanddeel in een lipidenomhulsel zit en geleidelijk vrijkomt. In een apparatuuronderzoek na vier weken regelmatig gebruik (n=10) steeg de gemiddelde huidhydratatie met 38% en nam de gemiddelde rimpellengte af met 10% — van 2,08 naar 1,88 mm, met een afname bij 9 van de 10 deelneemsters (VISIOLINE VL650).

Wil je avond en ochtend meteen op elkaar afgestemd hebben, dan combineert The Night & Light Duo de nachtcrème met Anti-Age NC5 SPF 50 — bij retinol is bescherming in de ochtend geen extraatje, maar de andere helft van dezelfde routine.

Veelgestelde vragen

Heeft de EU retinol in cosmetica verboden?

Nee. Retinol blijft toegestaan, met een plafond: 0,3% RE in gezichtsproducten en overige producten, 0,05% RE in bodylotion. Het is een beperking, geen verbod.

Ik heb een crème met 0,5% van twee jaar geleden. Mag ik die opmaken?

De regels gaan over het in de handel brengen en aanbieden van producten, niet over wat er al in je badkamer staat. Is de houdbaarheidsdatum in orde en verdraagt je huid het goed, dan is er geen haast — let bij hogere sterktes vooral op de frequentie en op zonbescherming in de ochtend.

Hoe weet ik hoeveel retinol er in een crème zit?

Uit de opgave van het merk. De INCI-lijst geeft een volgorde, geen percentages; merken die met hoge concentraties werken zetten die meestal op de verpakking of in de productbeschrijving.

Betekent de vitamine A-vermelding dat het product riskant is?

Nee. Ze gaat over de optelsom uit alle bronnen, in dezelfde geest als de etikettering van supplementen. Ze geldt voor elk cosmeticaproduct met retinol, ook bij lage sterktes.

Geldt het maximum ook voor cosmetica van buiten de EU?

Een product dat op de Uniemarkt wordt aangeboden moet aan de Unievoorwaarden voldoen, waar het ook gemaakt is. Bestel je bij sites buiten de Unie — ook Britse — dan gelden de regels van die markt.

Een wijziging die op papier een technische voetnoot lijkt, brengt in de praktijk ordening: ze legt een plafond waar er geen was en dwingt één regel informatie op de verpakking af. Voor de meeste mensen komt het neer op een rustiger keuze in het schap — en op de herinnering dat bij retinol regelmaat en zonbescherming in de ochtend zwaarder wegen dan het hoogst mogelijke percentage.